Zaznacz stronę

W jaki sposób stygmatyzowane są dorosłe osoby w spektrum autyzmu? Z czym muszą się mierzyć? Jak możesz im pomóc?
Autyzm należy do zaburzeń rozwojowych – nie jest chorobą, nie można go wyleczyć, pozbyć się ani “nabyć” w trakcie życia. Można natomiast nauczyć się z nim żyć i rozwinąć sposoby radzenia sobie w neurotypowym świecie – i tutaj pomoc i akceptacja osób neurotypowych jest nieoceniona! Wielu ludzi uważa, że autyzm to przypadłość wieku dziecięcego, a o osobach dorosłych w spektrum – zwłaszcza tych, którzy diagnozę otrzymali na późniejszych etapach swojego życia – mówi się niewiele.
Osoby w spektrum często uważane są za mniej towarzyskie i bardziej wyobcowane niż neurotypowe, co jest bardzo krzywdzącym i niepopartym żadnymi badaniami stereotypem. Autyści są w stanie nawiązywać trwałe przyjaźnie i związki, a ich “społeczny temperament” zależny jest od indywidualnych preferencji, tak samo jak u wszystkich ludzi. Dlatego zamiast zarzucać osobom w spektrum unikanie ludzi, warto spróbować dopasować się do ich rytmu i nie wymuszać interakcji, na które nie mają ochoty – sami zresztą nie chcielibyśmy być zmuszani do kontaktu gdy potrzebujemy spędzić trochę czasu we własnym towarzystwie, prawda? Jeśli jesteś rodzicem autystycznego dziecka, niezwykle ważnym jest szanowanie jego przestrzeni osobistej – pytania “czemu nie chcesz bawić się z innymi?” czy wzbudzanie poczucia winy “cioci będzie przykro” powodują jedynie frustrację.
O ile diagnoza może być dla wielu wyzwalająca – brakujący element układanki wreszcie wskoczył na swoje miejsce! – wiąże się także z obciążeniem psychicznym i zestresowaniem. Wbrew powszechnej opinii, osoby w spektrum autyzmu mogą również rozwinąć inne zaburzenia, np. depresję czy zaburzenia odżywiania – sprzyjają temu wykluczenie społeczne, stygmatyzacja czy brak właściwej diagnozy uniemożliwiający zrozumienie samego siebie.
Bardzo krzywdzącym jest również etykietowanie, szufladkowanie czy nawet otwarte krytykowanie czyichś nawyków lub zachowań. Każda osoba w spektrum jest wyjątkowa – każda z nich ma swoje własne zwyczaje, sposoby na radzenie sobie w neurotypowym świecie, swój unikalny sposób komunikowania się ze światem i myślenia. Twierdzenie, że “chcesz zwrócić na siebie uwagę” czy pytanie “dlaczego nie możesz po prostu XYZ” jest bardzo krzywdzące dla ludzi w spektrum. Wielu z nas w dobrej wierze stara się zdobyć jak najwięcej informacji na temat autyzmu, jednocześnie zapominając, że każdy człowiek jest wyjątkowy – w efekcie tworzymy w naszych głowach obraz autystyka oparty np. o kryteria diagnostyczne, szukamy uniwersalnych porad typu “jak rozmawiać z ludźmi w spektrum” i… ściana, bo naszemu bliskiemu wcale nie przeszkadzają głośne dźwięki, za to bardzo przeszkadzają ciągłe pytania, czy na pewno nie ściszać telewizora czy muzyki.
Kochani, jesteśmy z Wami i wspieramy Was bardzo mocno 

<3 Informacje zawarte w tym poście to zaledwie kropla w morzu dostępnych informacji – jeśli chcecie dowiedzieć się czegoś więcej na temat spektrum autyzmu i “oswoić się” z tematem – zachęcamy do obserwowania Psycholog na spektrum bądź zerknięcia do podlinkowanych źródeł 

Źródła:
https://www.bbc.com/future/article/20151006-its-time-we-dispelled-these-myths-about-autism
https://www.autismspeaks.org/blog/11-myths-about-autism
https://www.autismspeaks.org/life-spectrum/its-time-stop-stigma
https://www.autism.org.au/what-is-autism/common-misconceptions/
https://www.psychologytoday.com/intl/conditions/autism-spectrum-disorder

Skip to content